WikiTurk
Editor Login | Register
Ekle

> Bilgi Rehberi > Spor

APT II
(Relased 20.03.2011 09:19:30)
imageimageimage %18


Futbol oyun kuralları ve tarihçesi.


 Reklam



Futboling. foot,ayak ve ball,top’tan).Onbirer kişilik iki takım arasında küre şeklinde bir topu sadece ayak,vücüt ( eller hariç ) ve kafa vuruşuyla rakip kaleye sokmayaı hedef tutan oyundur.

Futbol çok yaygın, adeta evrensel olmuş bir spordur. Eski yunanlılar ve Romalıların oynadığı harpastum ve follim denilen bir top oyununda futbolun ilk izlerine rastlanır. Ortaçağda Fransa’da soule veya choule İtalya’da calcio adlı oyunlar futbolun ilk şekilleri sayılabilir. Fakat futbol son şekliyle geçen yüzyılda İngiltere’de doğdu İngiltere kolej öğrencilerinin oynadığı futbol William Webb Elis’in 1823’te rugbinin geleceği hakkındaki tahminini doğrulayan şekilde gelişti;ayakla oynanan oyun elle oynanan oyundan ayrıldı. Futbolun ana yapısı ise

1863’de şekillendi. Kaleci dışındaki oyuncular ellerini topa sadece <>sürükleyebileceklerdi. Londra’da kurulan, futbol derneği oyunun evrensel kurallarını koydu. Bu kurallar, pek az bir değişiklikle günümüzde de uygulanmaktadır.

Bir orta hakem ve iki yan hakemin yönettiği futbol maçı doksan dakikadır, beş dakikalık iki devrede oynanır. Futbol sahası uzunluğu 90-120 m, genişliği 45-90 m arasında değişen bir dik dörtgendir. İki yarı sahanın avut çizgisi üzerinde ve tam ortada 7.32 m aralıkla dikilmiş iki kale direği, üst taraftan 2,44 m yükseklik de yatay bir direkle birleşmiştir. Kale ardındaki file (ağ)direklere ve yerlere tutturulur. Oyuncuların hatalı davranışları(faul)ceza atışlarıyla cezalandırılır. Eğer

Cezayı doğuran davranış bir takım oyuncusu tarafından, o takımın ceza sahası denilen kale önü alanında yapılmışsa, verilen ceza atışına penaltı denir. Penaltı doğrudan doğruya kaleye atılır.

Bir oyuncu topu sahadan taç çizgisi dışına atarsa, karşı takımdan bir oyuncu taç atışıyla topu yeniden oyuna sokar.(taç atışı) Topun uygun olarak kaleye girmesine gol denir. Bir kaleye giren gol karşı takımın gölü sayılır. Topun kaleye kale çizgisi dışına çıkması halinde, son vuruş, o kale yarı sahasındaki takım futbolcularından birinin ayağından çıkmışsa, karşı takıma korner vuruşu verilir. Korner vuruşu kale doğrultusundaki saha köşesinden ayakla yapılır.

Küre şeklinde olan, çoğunlukla deriden yapılan çapı 68-71 cm arasında değişen futbol topunun ağırlığı en az 396 gr en fazla 453 gr olur. Oyuncular sahadaki yerlerine göre şöyle sıralanır ; kaleci, sağ bek, sol bek, sağ haf, santrahaf sol haf, sağ açık, sağ iç, santrafor, sol iç, sol açık.

Son on yıldır futbol oyun sistemlerinde ve oyuncuların saha üzerindeki dizilişlerinde önemli değişiklikler kabul edildi. W M sistemi zamanımızda tamamen terk edildi, önce 1985’de Brazilyalıların yaydığı 4-2-4 (dört bek iki haf dört forvet) W M’ in yerini almıştır. Bu sistem çift santrahaf ve çift santrforla oynanamaya dayanıyordu. Yeni sistemde iç mevkiinde oynayan futbolcuların görevi bir zamanlar kendileriyle bir<> meydana getiren klasik half hattının kalkmış olması yüzünden artmış oluyordu. Müdafaa kaygısı zamanla daha çok rakibi ofsayda düşürmeğe dayanan bir hücum eğiliminde olan4-2-4’ü değiştirerek onun yerine 1-4-2-3 sistemini getirdi. Bu sistemde bir oyuncu dörtlü müdafaanın arkasına gizlenerek boşta kalır. Bu oyuncuya <> denir. Daha sonra 4-2-4 sistemiyle 1-4-2-3 arası bir sistem olan 4-3-3’lük sistem ilgi kazandı bu sistemde iki santra haftan biri boşta kalır ve çok kere ileri-geri oynar.4-2-4 sistemi,hızla yer değiştirip boşluk arayarak müdafaayı zorlama ve sonuca varma yönünden hayli gelişti. Bu tür oyunda sonuç kaygısı gösterişi ağır basar.

Bir çok ülkede amatör ve profesyonel olmak üzere iki tür futbol oynanmaktadır. Profesyonel futbolculuk bu sporu gerçek bir meslek haline sokan imkanlar yaratmaktadır. Milletler arası Futbol Federasyonun düzenlediği milli maçlar dışında birde ülkenin şampiyon kulüpleri arasında düzenlenen Dünya Şampiyonası veya Dünya Kupası karşılaşmaları vardır. Dünya kupası maçları milletler arası futbol federasyonu tarafından düzenlenir. Şampiyonalara katılacak takımları seçmek için bazı ülkelerde eleme maçları yapılır.

Dörder yıl ara ile yapılan dünya kupası maçlarında şampiyonluğu 1958’de (Stockholm) ve 19862’de (Santiago) Brezilya kazandı. 1930 ve 1950’de Uruguay, 1934 ve 1938’de İtalya ikişer defa dünya kupasını kazanarak aynı başarıya ulaştılar. 1954’de kupayı Batı Almanya elde etti.1966’da Londra’da yapılan dünya kupasını İngiltere kazandı. Son olarak 1970’de Meksika’da yapılan dünya kupası maçlarında şampiyon olan Brezilya 3. Defa kazandığı için kupanın değişmez sahibi oldu.

1958`de Avrupa çapında milletlerarası bir şampiyona düzenleyip dünya kupası yapılmayan çift yıllarda Avrupa şampiyonasının yapılmasına karar verildi. 1960`ta (Paris) Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler birliği 1964`de (madrid) İspanya Avrupa kupasını kazandılar.

Avrupa Şampiyon kulüpler kupası maçları da geniş bir ilgi konusu oldu. Real-Madrid`in (1956-1960 arası) saltanatından sonra, 1961 ve 1962`de Benfica (Lizbon),1963 `de Milano A.C.,1964 ve 1965`te İntel şampiyonluğunu kazandılar 1966`da tekrar Real Madrid ve 1967`de Celtic(Glasgow) Avrupa Şampiyon Kulüpler kupasını kazandılar.1960 yılından beri bu şampiyonayı kazanan takım ile Amerika şampiyonu karşılaşmaktadır. Bu kıtalar arası kupayı 1960`ta Real- Madrid,1961ve 1966`da Penarol (Montevideo), 1962 ve 1963`de Santos, 1964`de İnter 1965`de İndependiente(Buenos Aires) ve 1967`de Racing (Buenos Aires) kazandılar. Avrupa Şampiyon Kulüpler kupasının kazandığı başarı üzerine 1960`tan bu yana Avrupa çapında yeni bir şampiyona düzenlendi. Avrupa kupa galipler şampiyonası adını alan bu şampiyonaya her ülkenin kupa şampiyonları katılır. Avrupa Kupa Galipleri Şampiyonasını sırasıyla Fiorentina (1961) Atletico Madrid (1962) Tottenha (1963) Sporting (lizbon 1964) West Hamt (1965) Brossia (Dortmund 1966) Bayern Munchen (1967) takımları kazandı.

Futbolu Türkiye’ye İngilizler getirdi. Bu oyun ilk defa 1890 yılında İzmir`in

Bornova semtinde oturan ve ihracat- ithalat işleriyle uğraşan İngilizler arasında oynandı. 1894 yılından itibaren de İstanbul’daki İngilizler futbol oynamaya başladılar.

1899’da İstanbul’a gelen James Lafontaine ‘in teşebbüsüyle Türkiye’nin ilk futbol kulübü olan Kadıköy kulübü kuruldu. (1902) Bunu birer yıl ara ile İngilizlerin kurduğu moda kulübü ile Rumların kurduğu Elpis takip etti. Bu arada adını İngiltere elçiliğinin İmogene adlı gemisinden alan futbol takımı ortaya çıktı,

böylece İstanbul’daki takım sayısı 4’e çıktı.

Türk futbolunun yabancı asıllı ilk şöhretleri arasında Dick Lafontaine, James Whittall, Comber, Jackson ile tahtaperde Aleko ve Largo Seramidis efendiler vardı. Devrin hafiyelerinin takibinden kurtulmak için <> takma adıyla Kadıköy takımında oynayan Fuat Hüsnü Kayacan ilk Türk futbolcucsudur. Amirak Hüsnü Paşanın oğlu ve Bahriye mektebi öğrencisi bulunan Fuat Hüsnü Bey bir süre İngiliz takımında oynadıktan sonra Reşat Danyal bey ile birlikte Siyah Çoraplılar (Black Stocking) kulübünü kurdu.

İlk maçında hafiyelerin dikkatini çeken kulüp dağıtıldığı gibi üyeleri de çeşitli yerlere sürgün edildi.

Türk futbolunda ilk lig İstanbul da kuruldu.(1904) James Lafontaine tarafından kurulan bu ligde Kadıköy, Moda, Elpis, ve İmogene futbol takımları katıldı. İngiltereden getirilen büyük bir şilt de , on yıl içinde en fazla maç kazanacak takıma verilmek üzere ortaya konuldu.1904 yılı sonbaharında başlayan bu ilk ligin şampiyonluğunu İmogene takımı kazandı.

1905’te Galatasaray sultanisi beşinci sınıf öğrencilerinden Ali Sami(Yen) ile sınıf arkadaşları tarafından bir futbol takımı kuruldu Böylelikle Galatasaray ilk Türk futbol takımı olarak ortaya çıktı. Galatasarayı iki sene sonra Kadıköylü gençlerin kurduğu Fenerbahçe kulübü takip etti. Vefa idadisi öğrencileri kurdukları Vefa ile Beykoz semtinde oturan gençlerin teşkil ettikleri Beykoz takımları takip etti. (1908) 1910 yılında Beşiktaş Jimnastik Kulübü de futbol takımını teşkil etti, bunu diğer Türk takımları takip etti.1909 da Galatasaray’ın İstanbul lig şampiyonluğunu kazanması Türk futbolunda bir dönüm noktası oldu, Böylelikle yabancı takımların Türk futbolundaki hegemonvası sona erdi. Türk futbolunun temelinin atıldığı İzmir de ise ilk futbol kulübü 1900 yılında kuruldu.(Panionios kulübü). Bu kulübü kısa aralıklarla yine Rumların Apollon’ile Erminelerin Pelops’u takip etti. İzmir’in ilk Türk kulübü 1912 yılında kurulan Karşıyaka’dır. Bunu 1914’de Altay 1913’de

Futboling. foot,ayak ve ball,top’tan).Onbirer kişilik iki takım arasında küre şeklinde bir topu sadece ayak,vücüt ( eller hariç ) ve kafa vuruşuyla rakip kaleye sokmayaı hedef tutan oyundur.




Derecelendir
Kaynak http://www.1bilgi.com/spor/6067/beden-egitimi-donem-odevi.html
İçerik İhbarı



Open Source Document Project AUP&TOS